21.09.2026
W tym roku przypada 35. rocznica nawiązania relacji dyplomatycznych między Koreą Południową a państwami bałtyckimi: Litwą, Łotwą i Estonią. Rocznica ta stanowi okazję do podsumowania dotychczasowej współpracy oraz analizy jej przyszłych kierunków. Dotychczas relacje te koncentrowały się głównie na wymianie gospodarczej i kontaktach dyplomatycznych. Zmieniające się środowisko geopolityczne, szczególnie po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, stworzyło jednak warunki do ich pogłębienia.
Państwa bałtyckie, łączące członkostwo w Unii Europejskiej i NATO z wyspecjalizowanymi kompetencjami technologicznymi, mogą stać się dla Korei Południowej partnerami w obszarach wykraczających poza handel. Szczególne znaczenie mają cyfryzacja i cyberbezpieczeństwo, technologie zaawansowane oraz przemysł obronny i technologie podwójnego zastosowania. Czy rosnąca zbieżność interesów geopolitycznych i komplementarność gospodarcza wystarczą, aby przekształcić dotychczasowe relacje w bardziej konkretne i trwałe partnerstwo strategiczne?
Od relacji dyplomatycznych do współpracy o rosnącym znaczeniu strategicznym
Korea Południowa nawiązała stosunki dyplomatyczne z państwami bałtyckimi w tym samym, 1991 roku. Przez lata współpraca rozwijała się przede wszystkim w obszarach dyplomacji, handlu, edukacji i kontaktów kulturalnych. Warto zauważyć, że podstawę jej intensyfikacji stanowiły także relacje Korei Południowej z Unią Europejską, w tym obowiązująca od 2011 r. umowa o wolnym handlu.
Przez pierwsze dekady relacje koreańsko-bałtyckie pozostawały jednak ograniczone przez dystans geograficzny, niewielką skalę wymiany gospodarczej oraz stosunkowo małą intensywność kontaktów politycznych. Istotnym krokiem w kierunku ich instytucjonalizacji był rok 2018, kiedy przy okazji Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Pjongczangu doszło do spotkań prezydenta Moon Jae-ina z przywódcami wszystkich trzech państw bałtyckich. Rozmowy dotyczyły między innymi współpracy w zakresie technologii cyfrowych, innowacji, cyberbezpieczeństwa oraz badań i rozwoju. Uzgodniono także utworzenie wspólnego komitetu gospodarczego w formule 1+3, obejmującej Koreę Południową i trzy państwa bałtyckie. Komitet rozpoczął działalność w kwietniu 2019 r., tworząc kanał dialogu dotyczący handlu, inwestycji, ICT, nauki, technologii i wsparcia dla start-upów.
Rok 2018 można zatem uznać za ważny etap przejścia od relacji opartych głównie na kontaktach dwustronnych do bardziej skoordynowanej współpracy regionalnej. Nie oznaczało to jednak powstania jednolitego partnerstwa strategicznego, poszczególne państwa bałtyckie prezentowały odmienne profile gospodarcze i technologiczne, a intensywność relacji z Seulem była zróżnicowana. Format 1+3 należy postrzegać przede wszystkim jako narzędzie ułatwiające koordynację i identyfikowanie wspólnych obszarów interesów, a nie jako strukturę zastępującą relacje bilateralne. Zresztą bardzo podobnie Korea Południowa podchodziła do formuły V4+ROK, czyli współpracy z Grupą Wyszehradzką.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że komunikacie południowokoreańskiego MSZ postrzegano współpracę z państwami bałtyckimi jako „wyłaniający się hub łączący Europę Północną, Europę Wschodnią i Federację Rosyjską”. W tym czasie prezydent Moon Jae-in promował koncepcję „Nowej Polityki Północnej”, zakładającej rozwój współpracy gospodarczej i logistycznej z Rosją i Azją Centralną jako „łącznikami” Półwyspu Koreańskiego z Europą, włączając do tej współpracy również Koreę Północną. Kres tej koncepcji położyło załamanie relacji międzykoreańskich, ale zmianę postrzegania potencjału współpracy z państwami bałtyckimi przyniosła agresja Rosji na Ukrainę.
Zmiana jakościowa nastąpiła w związku z pogorszeniem środowiska bezpieczeństwa w Europie po ataku na Ukrainę w 2022 roku. Zbieżność ocen dotyczących zagrożeń dla porządku międzynarodowego, cyberbezpieczeństwa, odporności infrastruktury oraz konieczności wzmacniania zdolności obronnych stworzyła podstawy do poszerzenia współpracy poza tradycyjne obszary gospodarcze. Proces ten wpisuje się w rozwój relacji Korei Południowej z NATO i Unią Europejską, które coraz wyraźniej uwzględniają wzajemne oddziaływanie zagrożeń występujących w Europie i Azji Wschodniej. Na rosnące zainteresowanie wpływają również inne wyzwania geopolityczne, jak rywalizacja amerykańsko-chińska, która skłania Seul do dywersyfikowania partnerów w sektorach technologicznych czy walka ze zmianami klimatycznymi.
W ostatnich latach Korea Południowa dostrzegła potrzebę zwiększenia bilateralnej dyplomacji, otwierając ambasady w 2019 roku na Łotwie, w 2024 roku na Litwie i w Estonii. Obecnie relacje Korei Południowej z państwami bałtyckimi można więc określić jako kształtujące się partnerstwo o rosnącym wymiarze strategicznym. Nie osiągnęły one jednak poziomu instytucjonalizacji i intensywności współpracy obserwowanego w relacjach Korei Południowej z Polską. Przyszły rozwój będzie zależeć od zdolności do przełożenia deklaracji politycznych na konkretne projekty, dlatego warto przyjrzeć się w jakich sektorach istnieje największy potencjał zwiększenia współpracy.
Sektorowe i strategiczne perspektywy współpracy
Największy potencjał współpracy Korei Południowej z państwami bałtyckimi nie polega wyłącznie na zwiększaniu wymiany handlowej, lecz na rozwijaniu wspólnych projektów wykorzystujących specyfikę poszczególnych gospodarek. Ze względu na niewielką wielkość rynków krajowych znaczenie Estonii, Łotwy i Litwy należy analizować również przez pryzmat dostępu do jednolitego rynku Unii Europejskiej, lokalnych kompetencji technologicznych, możliwości prowadzenia badań i rozwoju oraz potencjału eksportowego. Szczególne znaczenie mogą mieć partnerstwa obejmujące projekty badawczo-rozwojowe, technologie podwójnego zastosowania, kooperację przemysłową oraz włączanie przedsiębiorstw bałtyckich do europejskich i koreańskich łańcuchów wartości. Sprzyjają temu zarówno umowa o wolnym handlu między UE a Koreą Południową, jak i rozwijające się ramy współpracy europejsko-koreańskiej w obszarach transformacji cyfrowej, sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa, półprzewodników, technologii kwantowych i zielonej transformacji.
Współpracę sektorową można uporządkować wokół trzech głównych kierunków: cyfryzacji i cyberbezpieczeństwa, technologii zaawansowanych oraz przemysłu obronnego i technologii podwójnego zastosowania. O ile pierwsze dwa obszary w większym stopniu odpowiadają specyfice poszczególnych państw, o tyle trzeci stanowi wspólny wymiar ich relacji z Seulem.
Cyfryzacja i cyberbezpieczeństwo
Cyfryzacja i cyberbezpieczeństwo należą do obszarów, w których szczególne możliwości współpracy stwarzają Estonia i Łotwa. Estonia dysponuje rozwiniętym systemem usług cyfrowych, silnym sektorem startupowym oraz doświadczeniem w zakresie e-administracji i bezpieczeństwa cyfrowego. Niewielka skala estońskiego rynku może ułatwiać wdrażanie i ocenę nowych rozwiązań, choć ewentualne wykorzystanie tego potencjału jako środowiska pilotażowego wymagałoby odpowiednich partnerstw instytucjonalnych i biznesowych. Jednym z możliwych modeli byłoby połączenie estońskich kompetencji w zakresie cyfryzacji i zarządzania publicznego z koreańskim kapitałem, zapleczem przemysłowym oraz zdolnościami do komercjalizacji i skalowania technologii.
Istotnym punktem odniesienia jest współpraca w dziedzinie cyberbezpieczeństwa. Korea Południowa uczestniczy w działalności NATO Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence w Tallinnie, a oba państwa rozwijały kontakty dotyczące obrony cybernetycznej. Stwarza to podstawy do pogłębiania współpracy między innymi w zakresie ochrony infrastruktury krytycznej, bezpieczeństwa sieci energetycznych i telekomunikacyjnych oraz odporności łańcuchów dostaw. Potencjalnym obszarem kooperacji mogłoby być także wykorzystanie sztucznej inteligencji do identyfikowania zagrożeń, przy czym zakres takich projektów zależałby od dostępu do danych, kompatybilności standardów i uregulowań dotyczących bezpieczeństwa informacji.
Łotwa może uzupełniać ten wymiar współpracy dzięki kompetencjom w dziedzinie technologii cyfrowych, cyberbezpieczeństwa oraz komunikacji strategicznej. Znaczenie ma w tym kontekście obecność w Rydze NATO Strategic Communications Centre of Excellence. Podczas rozmów prezydentów Yoon Suk-yeola i Edgarsa Rinkēvičsa wskazywano na zagrożenia związane z dezinformacją, cyberatakami i wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Współpraca koreańsko-łotewska mogłaby zatem obejmować ochronę informacji, analizę zagrożeń hybrydowych i rozwój odporności cyfrowej. Byłoby to zgodne z szerszym procesem zbliżania stanowisk Korei Południowej i państw europejskich w kwestiach bezpieczeństwa technologicznego.
Technologie zaawansowane i badania
Drugim kierunkiem o znaczącym potencjale są technologie zaawansowane oraz współpraca badawczo-rozwojowa. W tym obszarze szczególną uwagę zwraca Litwa, dysponująca kompetencjami między innymi w dziedzinie technologii laserowych, biotechnologii i nauk o życiu. W 2024 r. Korea Institute for Advancement of Technology oraz litewska Innovation Agency podpisały memorandum dotyczące współpracy przemysłowej i technologicznej, obejmującej kontakty między przedsiębiorstwami oraz rozwój projektów badawczo-rozwojowych. Porozumienie tworzy ramy dla intensyfikacji współpracy, ale jego długofalowe znaczenie będzie zależało od przełożenia deklaracji na konkretne przedsięwzięcia, inwestycje i wspólne projekty.
Szczególnie perspektywicznym obszarem mogą być technologie laserowe, wykorzystywane między innymi w przemyśle, medycynie, telekomunikacji, optoelektronice i systemach obronnych. Litewskie kompetencje badawcze mogłyby zostać uzupełnione przez koreańskie zdolności produkcyjne, kapitał oraz doświadczenie przedsiębiorstw działających w sektorze elektroniki i precyzyjnej produkcji. Potencjalna współpraca nie musiałaby ograniczać się do transferu gotowych rozwiązań. Jednym z możliwych modeli byłoby tworzenie wspólnych projektów badawczych, rozwijanie prototypów i stopniowe włączanie partnerów przemysłowych w proces komercjalizacji.
Współpraca w dziedzinie zaawansowanych technologii może obejmować również biotechnologię, technologie medyczne i energetykę. W tych sektorach istotne znaczenie mają jednak wysokie koszty badań, regulacje europejskie, ochrona własności intelektualnej oraz konieczność zapewnienia odpowiedniej skali produkcji. Z tego względu rozwój współpracy koreańsko-litewskiej powinien być analizowany nie tylko przez pryzmat komplementarności kompetencji, lecz także zdolności do finansowania i wdrażania projektów na kolejnych etapach ich rozwoju.
Przemysł obronny i technologie podwójnego zastosowania
Przemysł obronny stanowi wspólny kierunek współpracy Korei Południowej ze wszystkimi trzema państwami bałtyckimi. Rosnące wydatki obronne Estonii, Litwy i Łotwy, a także ich położenie na wschodniej flance NATO, zwiększają zainteresowanie rozwiązaniami umożliwiającymi wzmacnianie zdolności obronnych, odporności infrastruktury i bezpieczeństwa technologicznego. Jednocześnie należy rozróżnić poszczególne formy kooperacji: zakup uzbrojenia, współpracę przemysłową, lokalną produkcję, transfer technologii, wspólne badania oraz serwis i utrzymanie sprzętu.
Estonia stanowi najbardziej konkretny przykład rozwijającej się współpracy w tym sektorze. Jej siły zbrojne wykorzystują koreańskie haubice K9, a w 2025 r. pojawiły się informacje o planowanym zakupie wyrzutni rakietowych Chunmoo. Rozmowom zakupowym towarzyszyło zainteresowanie inwestycjami w estoński przemysł obronny. Przypadek ten pokazuje, że współpraca może wykraczać poza relację dostawca–odbiorca i obejmować również rozwój lokalnych zdolności przemysłowych.
Kolejnym krokiem w tym kierunku było pierwsze Korea–Estonia Defence Industry Business Forum, zorganizowane 17 września 2026 r. w Tallinnie przez Enterprise Estonia (EIS). W wydarzeniu uczestniczyło ponad 120 przedstawicieli administracji publicznej, organizacji branżowych i przedsiębiorstw z obu państw. W jego trakcie estońskie Defence and Aerospace Industry Association oraz Korea Defense Industry Association podpisały memorandum o współpracy, tworząc dodatkowe ramy dla rozwoju kontaktów między przemysłami obronnymi obu krajów. Blisko 80 spotkań B2B miało służyć identyfikacji konkretnych możliwości kooperacji, w tym wejścia estońskich przedsiębiorstw na koreański rynek obronny. Wśród uczestniczących firm znalazły się między innymi Skeleton Technologies, Milrem Robotics, Nortal i Hanwha Aerospace.
W przypadku Litwy i Łotwy współpraca obronna obejmuje przede wszystkim rozwijane możliwości i deklarowane zainteresowanie, między innymi w zakresie systemów bezzałogowych, obrony powietrznej, technologii antydronowych oraz wzmacniania zdolności produkcyjnych. Nie wszystkie te obszary są obecnie objęte porównywalnymi, konkretnymi projektami, dlatego ich znaczenie należy traktować jako potencjalny kierunek rozwoju, a nie jednolity stan współpracy. Warto zauważyć, że południowokoreańscy dyplomaci w odniesieniu do takich państw jak Litwa wskazują relacje z Polską jako pożądany model rozwoju współpracy w tym sektorze (od zakupu do transferu technologii i lokalizacji produkcji).
Szczególne znaczenie mogą mieć technologie podwójnego zastosowania, które łączą zastosowania cywilne i wojskowe, co wpisuje się w aktualną koreańską politykę. Należą do nich między innymi sztuczna inteligencja, robotyka, sensory, systemy komunikacji, technologie satelitarne i cyberbezpieczeństwo. Współpraca w tych dziedzinach mogłaby obejmować nie tylko sprzedaż rozwiązań, lecz także wspólne badania, rozwój komponentów, szkolenia, serwis oraz włączanie przedsiębiorstw bałtyckich do łańcuchów dostaw koreańskiego i europejskiego przemysłu obronnego. Jej rozwój będzie zależał od kompatybilności standardów wojskowych, wymogów dotyczących kontroli eksportu, ochrony technologii oraz możliwości finansowania projektów.
Podsumowanie
Z perspektywy Korei Południowej państwa bałtyckie mogą więc stanowić nie tyle trzy odrębne, niewielkie rynki zbytu, ile wyspecjalizowane punkty wejścia do europejskich ekosystemów technologicznych i bezpieczeństwa. Ich znaczenie wynika przede wszystkim z połączenia członkostwa w Unii Europejskiej i NATO z odmiennymi, komplementarnymi kompetencjami gospodarczymi.
Nie oznacza to jednak, że potencjał ten przełoży się automatycznie na intensyfikację relacji. Ograniczeniem pozostają niewielkie rynki krajowe, konkurencja ze strony europejskich i amerykańskich dostawców, różnice regulacyjne oraz konieczność zapewnienia odpowiedniego finansowania i zdolności instytucjonalnych. Dlatego najbardziej realistycznym kierunkiem rozwoju wydają się projekty o wyraźnie określonym zastosowaniu: wspólne badania i rozwój, pilotażowe wdrożenia technologii, partnerstwa między przedsiębiorstwami, kooperacja przemysłowa oraz włączanie firm bałtyckich do europejskich i koreańskich łańcuchów wartości.
W konsekwencji przyszłość współpracy będzie zależeć nie tyle od samego wzrostu wymiany handlowej, ile od zdolności do przełożenia deklaracji politycznych na konkretne przedsięwzięcia. Państwa bałtyckie mogą być dla Seulu wartościowymi partnerami właśnie dlatego, że oferują wyspecjalizowane kompetencje i strategiczne położenie, podczas gdy Korea dysponuje kapitałem, zapleczem przemysłowym oraz zdolnościami do komercjalizacji i skalowania technologii.
