12.11.2021
4 listopada w Budapeszcie odbył się szczyt szefów rządów państw Grupy Wyszehradzkiej i prezydenta Korei Południowej – pierwszy w takim formacie od 2015 roku. W spotkaniu udział wzięli prezydent Moon Jae-in oraz premierzy Polski Mateusz Morawiecki, Węgier Viktor Orbán, Czech – Andrej Babiš i Słowacji – Eduard Heger. Spotkanie w południowokoreańskich mediach nazwano ważną okazją do kontynuowania współpracy z państwami V4, które „po udanej zmianie reżimu i wejściu do Unii Europejskiej, stały się głównym partnerem gospodarczym Korei.” Jakie znaczenie dla Seulu ma format V4+Korea Południowa? Jakie są perspektywy dalszej współpracy?
Współpraca w formacie V4+Korea Południowa ma istotne znaczenie dla Seulu, który kategoryzuje ją w kategoriach multilateralizmu. W ten sposób wypowiadają się zarówno koreańscy politycy, jak i eksperci oraz opina publiczna. Współpraca w szerszych formatach nich dwustronna wpisywana jest w południowokoreańskie ambicje prowadzenia polityki zagranicznej średniego mocarstwa. Pierwszy szczyt V4+Korea Południowa w 2015 roku miał być nowym początkiem współpracy wielostronnej, dopełniającej budowane partnerstwa z poszczególnymi państwami grupy. Z tego powodu Seul oczekuje od Grup Wyszehradzkiej wypracowania i realizacji wspólnej agendy, która przełożyłaby się na realne rezultaty współpracy wielostronnej. Należy zauważyć, że wbrew deklaracjom Korei Południowej i państw V4 o wielostronnej współpracy w obliczu światowych wyzwań, przyjmuje ona bardziej charakter współpracy gospodarczej niż politycznej – czego dowodem jest chociażby znikoma liczba spotkań wysokiego szczebla. Zresztą obu stronom zależy przede wszystkim na wymianie handlowej, naukowej i know-how, także w obliczu takich wyzwań jak zmiany klimatyczne, polityka migracyjna, geopolityka czy pandemia COVID-19. W kwestiach politycznych dla Korei Południowej najważniejsze jest poparcie dla denuklearyzacji KRLD oraz oficjalnego zakończenia wojny koreańskiej.
Chociaż współpraca polityczna Korei Południowej i Grupy Wyszehradzkiej nie jest rozwinięta, to ta na polu gospodarczym stanowi znaczny sukces. Wbrew pozorom do niezwykłych osiągnięć w zakresie wymiany handlowej i inwestycji nie przyczynił się sam format, tylko zupełnie inne czynniki: polityka Unii Europejskiej, rywalizacja z Japonią i Chinami w Europie oraz pandemia COVID-19. Wystarczy spojrzeć na jakich płaszczyznach współpracą między Koreą Południową, Polską Węgrami, Czechami i Słowacją rozwija się najdynamiczniej – należą do nich elektromobilność i zielone technologie, a nie jak dawniej elektronika. Korea Południowa postrzega zatem Europę Środkową (którą utożsamia z Grupą Wyszehradzką) jako bramę do rynków Unii Europejskiej. W odpowiedzi na unijną politykę klimatyczną dostrzega potencjał inwestycyjny w „zielone” sektory, wspierany przez fundusze UE. Kolejną kwestią jest rywalizacja z innymi państwami azjatyckimi – dzięki inwestycjom w ostatnich latach Korei Południowej udało się zostać największym inwestorem azjatyckim w Polsce, Czechach i na Węgrzech – jedynie w Czechach nadal dominują inwestycje japońskie. W 2020 roku wartość koreańskich inwestycji w państwach Grupy Wyszehradzkiej wyniosła ponad 10 mld USD. Co więcej państwa V4 są głównymi odbiorcami południowokoreańskich towarów w Unii Europejskiej. Na ten imponujący wynik złożyło się także doświadczenie pandemii – a dokładnie problemy z łańcuchami dostaw. Z tego powodu jedna koreańska inwestycja w Europie Środkowej pociąga kolejne – otwarcie fabryki baterii do samochodów dużego koreańskiego konglomeratu przyciąga producentów części do akumulatorów. Znaczenie współpracy gospodarczej dla tego formatu widoczne było także w wydarzeniach towarzyszących szczytowi – Forum Biznesowemu zorganizowanemu przez Koreańską Agencję Promocji Handlu i Inwestycji (KOTRA) i Węgierską Agencję Promocji Eksportu (HEPA) w Budapeszcie. Natomiast w Seulu kilka dni później odbyło się forum gospodarcze pod auspicjami Ministerstwa Handlu, Przemysłu i Energii, które omawiało plany współpracy gospodarczej z państwami Grupy Wyszehradzkiej po szczycie.
Wspólne oświadczenie po szczycie wskazuje, że państwa Grupy Wyszehradzkiej oraz Korea Południowa dostrzegają potrzebę wykorzystania formatu dla współpracy wielostronnej, wykraczającą poza wymianę gospodarczą. Nie tylko współpraca polityczna, ale także badawczo-naukowa czy kulturalna wymaga wzmocnienia. Szczyt nie przyniósł jednak realnych rezultatów, wykraczających poza deklaracje i uznanie osiągnieć na polu współpracy gospodarczej. Nadal podstawą relacji między państwami Grupy Wyszehradzkiej i Koreą Południową pozostają stosunki dwustronne (przy okazji szczytu odbyły się także spotkania dwustronne!). Co więcej Polska, Węgry, Czechy i Słowacja rywalizują między sobą o koreańskie inwestycje, co utrudnia wypracowanie wspólnej strategii wobec koreańskiego partnera. Szczyt nie przyniósł zatem przełomu w kontekście współpracy wielostronnej – przysłużył się jednak czemu innemu. Każda ze stron ogłosiła sukces rozmów, powołując się na osiągnięcia gospodarcze. W Korei Południowej stanowiła okazję do promocji Nowej Polityki Północnej – odwoływano się także do spuścizny Nordpolitik – wskazując na znaczenie państw Europy Środkowej jako ważnych partnerów gospodarczych. Należy spodziewać się dalszego wzrostu południowokoreańskich inwestycji, przy jednoczesnym poszukiwaniu możliwości rozszerzenia współpracy o obszary strategiczne (takie jak energetyka jądrowa, infrastruktura czy przemysł zbrojeniowy). W kwestiach współpracy pozagospodarczej dla Korei Południowej istotniejszym formatem pozostanie dialog z Unią Europejską.
